Geuren

We zouden sterk gestuurd worden door onze jeugdherinneringen? Zeker. Maar waarom zouden we die niet ook eens in termen van ‘geur’ kunnen begrijpen? Het is immers de geur die herinneringen zo direct oproept als maar weinig andere ‘media’ dat kunnen: woorden niet, geluiden niet, en ook niet beelden. Een geur doordringt ons gehele wezen, roept iets wakker op zowel lichamelijk als mentaal vlak. De andere kant van deze omvangrijke impact is wel dat minder duidelijk is wat een geur nou wil zeggen. Wat betekent een geur, anders dan dat het ons direct terugvoert naar ‘een andere tijd’? Een geur is massief, niet zo deelbaar als woorden, waarvan de zeggingskracht toch ook altijd weer van andere woorden afhangt. Hebben geuren door die intensiteit niet juist het vermogen om ons zeer sterk te sturen? Ik vraag me serieus af of het niet door bepaalde geuren komt dat mijn leven zich in een zekere richting oriënteert. Is het niet door de geur van pas gemaaid gras, zoals ik dat in mijn jeugd op de boerderij elk seizoen opsnoof, dat ik nooit echt tevreden zou kunnen zijn met een kantoorbaan? Mijn verlangen snakt naar die geur, is er ten diepste door bepaald, en wil eigenlijk daar zijn waar het die geur kan ontmoeten: buiten, vrij (zelfs hier lijkt de verbeelding weer met het object van verlangen aan de haal te gaan, want was dit wel de wereld van de geur van gras of heb ik dat er achteraf van gemaakt?) Hetzelfde geldt voor de geur van koeienstront, van diesel, dat uit de uitlaat van oude tractoren kwam en waarvan ik soms meer opsnoof dan me lief was. Ik hou nog steeds van de geur van diesel, evenals die van pasgemalen koffie zoals die in de keuken van mijn moeder hing nadat ze een nieuw portie koffiebonen had gemalen. Nu steek ik nog steeds mijn neus in een pakje snelfiltermaling nadat ik die in de koffiebus heb geleegd. Ook ruik ik nog wel eens aan de humuslaag tussen bomen die me direct terugbrengt naar de sloten bij het bos waarin ik als kind speelde. De geur daarvan is overrompelend, iets van een andere wereld, een wereld die er ooit was, maar door die geur ook nog steeds bestaat. Ik vraag me af of het niet door dergelijke geuren is dat ik in het diepst van mijn wezen toch altijd een countryboy zal blijven – ook al heb ik me er ver van verwijderd en verbleef ik als filosoof in Parijs. Hoezeer ik mezelf ook wilde bepalen, het zijn eigenlijk die geuren die mij bepalen.

Nederlands